Beqir Sina: Trump u jep medaljet më të larta të shkencës së SHBA-së Elon Musk-ut dhe ekzekutivëve të tjerë teknologjikë
Beqir SINA – New York

Medalia Kombëtare e Shkencës jepet çdo vit shkencëtarëve dhe inxhinierëve për kontribute të mëdha në fushat e tyre.
Presidenti i Shteteve të Bashkuara Donald Trump u ka dhënë nderimet më prestigjioze të vendit në shkencë dhe inxhinieri ekzekutivëve nga firmat më të larta teknologjike, duke përfshirë SpaceX, Alphabet, Microsoft dhe Nvidia.
Të enjten, Trump i dha Medaljen Kombëtare të Shkencës miliarderit CEO të SpaceX dhe Tesla Elon Musk, bashkëthemeluesit të Google Sergey Brin, CEO-së së Nvidia Jensen Huang dhe Lisa Su të firmës së gjysmëpërçuesve AMD.
Dy marrës të tjerë morën Medaljen Kombëtare të Teknologjisë dhe Inovacionit – Michael Dell i Dell Technologies dhe CEO i Microsoft Satya Nadella.
Në ceremoninë e ndarjes së çmimeve, Trump i kreditoi të nderuarit me “ndihmën për të pionieruar një të ardhme të jashtëzakonshme për Amerikën”.
Ai tha se “Për shkak të këtyre njerëzve këtu, ne do të jemi gjithmonë në majë. Askush tjetër nuk mund të konkurrojë me ne,” tha Trump.
Pesë nga gjashtë personat që morën medaljet të enjten kanë lindur jashtë SHBA-së. Katër prej tyre janë ndër 10 njerëzit më të pasur në botë, sipas Bloomberg Billionaires Index.
Ceremonia e ndarjes së çmimeve u zhvillua pasi administrata Trump njoftoi se po pezullonte Microsoft dhe kompani të tjera teknologjike të larta nga përdorimi i sistemit të vizave H-1B, i cili lejon kompanitë të punësojnë punëtorë të kualifikuar të huaj dhe t’i vendosin në rrugën drejt qëndrimit të përhershëm në SHBA.
Pezullimi, thanë zyrtarët, ishte për shkak të pretendimeve se kompanitë po e përdornin sistemin në mënyrë mashtruese.
Shtëpia e Bardhë ndërton lidhje me Silicon Valley
Ceremonia e medaljeve ishte shembulli më i fundit i asaj që kritikët e shohin si një marrëdhënie gjithnjë e më të ngushtë midis ekzekutivëve teknologjikë të Silicon Valley dhe administratës së dytë të Trump.
Kompani të fuqishme si Amazon, Meta dhe Nvidia kontribuan para për inaugurimin e dytë të Trump, dhe disa liderë të lartë të industrisë morën pjesë në betimin e tij, duke përfshirë Musk dhe themeluesin e Amazon Jeff Bezos.
Trump, nga ana e tij, ka premtuar të ulë rregulloret dhe të pozicionojë SHBA-në “si liderin botëror në inteligjencën artificiale”.
Ai gjithashtu ka promovuar vetërregullimin në industrinë e AI-së në mes të shqetësimeve për sigurinë e teknologjisë.
Disa nga sipërmarrësit teknologjikë të nderuar të enjten kanë krijuar lidhje të ngushta me Shtëpinë e Bardhë, përmes marrëveshjeve politike dhe biznesore.
Musk i lindur në Afrikën e Jugut, për shembull, ishte kontribuesi më i madh në fushatën presidenciale të Trump të vitit 2024 dhe ka qenë mbështetës i kauzave të krahut të djathtë anembanë botës, të cilat ai i amplifikon në platformën e tij të mediave sociale, X.
Ai shërbeu shkurtimisht si këshilltar i veçantë i presidentit gjatë muajve të parë të mandatit të dytë të Trump, duke ndihmuar në drejtimin e Departamentit të Efikasitetit të Qeverisë (DOGE) dhe përpjekjeve të tij për të zvogëluar qeverinë federale.
Rreth kohës kur ai u largua nga DOGE, megjithatë, Musk dhe Trump patën një konflikt publik për planet e taksave dhe shpenzimeve të presidentit.
Të dyja janë pajtuar që atëherë.
Të enjten, Trump e lavdëroi Musk si “Thomas Edison-in tonë të kohës moderne” dhe një “titan industrial”, duke cituar punën e tij me kompaninë e hapësirës ajrore SpaceX dhe prodhuesin e makinave Tesla.
“Pak amerikanë në histori kanë bërë më shumë për të avancuar interesin kombëtar të Amerikës se Elon në një fushë pas tjetrës,” tha Trump.
Një tjetër i nderuar, Dell, ka qenë mbështetës financiar i përpjekjeve të presidentit për të nisur Llogaritë Trump, një skemë për të regjistruar fëmijët amerikanë të lindur gjatë mandatit të dytë të Trump në llogari investimi të mbështetura nga qeveria.
Dell dhe gruaja e tij Susan Dell u zotuan 6.25 miliardë dollarë për programin vitin e kaluar.
Veçmas, Shtëpia e Bardhë hyri në një marrëveshje në gusht që qeveria e SHBA-së të merrte 15 për qind të çdo shitjeje të çipave AI që Nvidia dhe AMD bëjnë me Kinën.
Huang, bashkëthemeluesi i Nvidia, më vonë investoi në firmën amerikane teknologjike që po luftonte, Intel. Ai raportohet të jetë ndër donatorët që financojnë planet e Trump për një sallë të re ballo në Shtëpinë e Bardhë.
Medalia Kombëtare e Shkencës u dha për herë të parë në vitin 1963 Theodore von Karman, një pionier në inxhinierinë e hapësirës ajrore që iku nga antisemitizmi në Evropë gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Ai vazhdoi të ndihmonte në themelimin e Laboratorit të Propulsionit me Reaktivë në Institutin e Teknologjisë të Kalifornisë.
Nominimet për çmimin kërkohen nga Fondacioni Kombëtar i Shkencës, dhe marrësit zgjidhen përfundimisht nga një komitet i emëruar nga presidenti.


