Auron Tare: Kumbaro hapi Kutinë e Pandorës, 800 hektarë të Butrintit për oligarkët, një fond serb mund të marrë Kalanë e Shkodrës
Studiuesi Auron Tare ngre akuza të forta për ndryshimet ligjore mbi trashëgiminë kulturore dhe Parkun Kombëtar të Butrintit. Sipas tij, ligji i miratuar gjatë kohës kur Mirela Kumbaro drejtonte Kulturën krijon mundësi që fondacione të huaja të marrin në administrim monumente të rëndësishme shqiptare.
Një debat i fortë mbi administrimin e pasurive kulturore dhe natyrore të Shqipërisë është rikthyer në vëmendje pas deklaratave të studiuesit Auron Tare, i cili ka kritikuar ashpër ish-ministren e Kulturës, Mirela Kumbaro, për ndryshimet ligjore që lidhen me administrimin e Parkut Arkeologjik të Butrintit.
I ftuar në podcastin “Të Pashoq”, në emisionin e Pamfletit, Tare deklaroi se ligji i miratuar për Butrintin ka krijuar një precedent të rrezikshëm për të gjithë trashëgiminë kulturore shqiptare.
Sipas tij, ndryshimet ligjore u hartuan për t’i mundësuar Fondit Shqiptaro-Amerikan të Zhvillimit (AADF) marrjen në administrim të Butrintit, por dispozitat e tyre mund të përdoren edhe për monumente të tjera historike.
“Një fond serb mund të marrë Kalanë e Shkodrës”
Në një nga deklaratat më të forta, Tare paralajmëroi se kuadri ligjor mund të lejojë që edhe fondacione të huaja të marrin administrimin e monumenteve të tjera shqiptare.
Ai përmendi si shembuj Kalanë e Gjirokastrës, Finiqin dhe Kalanë e Shkodrës.
“Një fondacion grek brenda ligjit tonë mund të vijë të marrë në administrim Kalanë e Gjirokastrës. Apo një fond serb mund të vijë të marrë Kalanë e Shkodrës. Ligji e lejon”, u shpreh Tare.
Sipas studiuesit, problemi qëndron te krijimi i një modeli administrimi që mund të shtrihet përtej rastit të Butrintit dhe të hapë rrugën për përfshirjen e subjekteve të huaja në menaxhimin e pasurive kombëtare.
800 hektarë nga Butrinti, akuza për përfitime private
Një tjetër shqetësim i ngritur nga Auron Tare lidhet me territorin e Parkut Kombëtar të Butrintit.
Ai pretendon se rreth 800 hektarë janë hequr nga territori i mbrojtur dhe u janë vënë në dispozicion dy subjekteve private për zhvillime ndërtimore në zonën e Manastirit.
Tare ka akuzuar gjithashtu ish-ministren Mirela Kumbaro, drejtues të institucioneve të trashëgimisë kulturore dhe përfaqësues të institucioneve akademike për manipulim të dokumentacionit që lidhet me këtë proces.
Këto janë akuza të studiuesit dhe kërkojnë verifikim përmes dokumenteve zyrtare, hartave të kufijve të parkut dhe vendimeve përkatëse.
“Imagjinoni sikur Greqia t’ia jepte Akropolin një fondi të huaj”
Për të shpjeguar rëndësinë e çështjes, Tare solli si shembull monumentet më të njohura europiane, duke krahasuar administrimin e Butrintit me mundësinë që vende të tjera t’ua besonin pasuritë e tyre historike fondacioneve të huaja.
Ai kritikoi edhe Parlamentin për mënyrën se si u miratua modeli i ri i administrimit, duke pretenduar se nisma mori mbështetje nga deputetë të të dy krahëve politikë.
Sipas tij, çështja nuk është thjesht se kush administron një park arkeologjik, por se çfarë precedenti krijohet për të ardhmen e trashëgimisë shqiptare.
Kush mban përgjegjësi për Butrintin?
Deklaratat e Auron Tares rikthejnë debatin për raportin mes investimeve private, administrimit nga fondacione dhe mbrojtjes së monumenteve kombëtare.
Çështja kërkon transparencë për ndryshimet ligjore, kufijtë e Parkut të Butrintit, marrëveshjet e administrimit dhe projektet e zhvillimit në zonat përreth.
Ndërsa pretendimet e Tares kanë hapur një debat të ri publik, institucionet përgjegjëse duhet të bëjnë të qarta dokumentet dhe vendimmarrjet që lidhen me këtë pasuri të trashëgimisë shqiptare.


