Dosje për SPAK / Klod Allajbeu përlan koncensionin e ri 50 milionë euro të dializës, tenderin korruptiv e firmosën punonjësit e tij të infiltruar në OSHIS dhe Evis Sala, si fshihet pas kompanisë fituese dhe si do vidhen paratë (faktet penale)

Një tender me fond limit 4.591 miliardë lekë (rreth 50 milionë euro), vetëm 15 ditë afat dhe vetëm një ofertë ia dha sërish shërbimin e hemodializës grupit që kishte blerë kompaninë e PPP së vjetër. Pas kompanisë fituese, Diaverum AB, qëndron oligarku Klodian Allajbeu, ndërsa tenderi është firmosur nga kupola e Operatorit të Shërbimeve të integruara të Sterilizimit pranë Ministrisë së Shëndetësisë, që përbëhet nga punonjës dhe ish punonjës të Klod Allajbeut, të inflitruar në OSHIS.

–Evis Sala ka qenë rektore themeluese e Western Balkans University para se të drejtonte Ministrinë e Shëndetësisë. Materialet e WBU e paraqesin Klodian Allajbeun si themelues të universitetit dhe të grupit American Hospital. Një raportim mediatik e identifikon Salën edhe si ish pjesë të stafit të Spitalit Amerikan.

–Erisa Cane emërua administratore e OSHIS në fillim të vitit 2026. Cane është rrogëtare dhe investim i Klod Allajbeut. Ajo ka qenë mbriologe në laboratorin IVF të Spitalit Amerikan të Allajbeut. Cane është emëruar në krye të OSHIS me ndërhyrjen e Allajbeut për t’i dhënë koncensionin 50 milionë euro kompanisë së Allajbeut.

–Vjola Aliaj punon në burimet njerëzore të OSHIS. Ajo është dora e Allajbeut. Ka punuar më parë në laboratorët e Spitalit Amerikan. Gjurma profesionale publike e lidh me American Hospital.

–Klodian Shehi është drejtor ekzekutiv i kompanisë fituese Diaverum AB. Shehi është kunati i Klod Allajbeut.

Evidencat, faktet, lidhjet dhe shkeljet tregojnë për finalizimin e një prej aferave korruptive më të guximshme dhe më sfiduese gjatë tre dekadave të fundit. Koncensioni i maskuar si tender 50 milionë euro është firmosur nga dora e Allajbeut në OSHIS për Klod Alljabeun, i cili qëndron pas kompanisë e paracaktuar si fituese, ku si drejtor ka vendosur kunatin e tij Klodian Shehin. Paratë do të vijojnë të përvetësohen me shërbim fiktiv, do të zhvendosen në Suedi dhe offshore, duke u rikthyer më pas në Tiranë, për t’u ndarë dhe pastruar në pasuri të paluajtshme.

Fakte penale, kostoja rritet me 40.8 %

Oferta e raportuar prej 4.441 miliardë lekësh për shërbimin e dializës për katër vjet jep një kosto mesatare vjetore 40.8 për qind më të lartë se mesatarja nominale e kontratës dhjetëvjeçare. Kjo diferencë nuk provon vetvetiu korrupsion. Ajo provon se publikut i detyrohet llogaria e plotë e çmimit, volumit, konkurrencës dhe konfliktit të interesit.

Qytetari nuk paguan terminologjinë që ndryshon nga partneriteti publik privat në marrëveshje kuadër. Ai paguan faturën. Në dokumentet e buxhetit 2025, vlera zyrtare e kontratës së hemodializës është 7,883,660,478.42 lekë për dhjetë vjet, jo 7.5 miliardë lekë. Shifra 75 milionë euro del vetëm si përafrim nëse përdoret kursi ilustrues 105 lekë për euro. Me kursin 100 lekë për euro, e njëjta shumë është rreth 78.84 milionë euro.

Shifrat që qytetari paguan

Sipas eksportit zyrtar të Agjencisë së Prokurimit Publik, OSHIS shpalli më 17 gusht 2026 procedurën REF 96313 08 14 2026 për pesë qendrat e hemodializës në Shkodër, Lezhë, Korçë, Vlorë dhe Elbasan. Marrëveshja kuadër është 48 muaj dhe fondi limit është 4,591,430,480 lekë. Procedura u mbyll më 1 shtator. Në të u dorëzua dhe u kualifikua vetëm një ofertë. Fituesi i shënuar në skedarin zyrtar është DIAVERUM AB.

Në vitin 2019, Diaverum international AB bleu 100% të kapitalit të DiaVita-s, duke marrë 85% të aksioneve nga Evita dhe 15% nga American Hospital. Transaksioni solli kalimin e plotë të shoqërisë koncesionare nën kontrollin e gjoja një grupit suedez, pas të cilit qëndron Klod Allajbeu.

Skedari i APP që ishte publik më 11 shtator nuk e kishte plotësuar fushën e vlerës fituese. Revista Monitor raportoi ofertën 4,440,664,800 lekë pa TVSH dhe shpalljen e fituesit më 10 shtator. Prandaj llogaritja më poshtë përdor vlerën e raportuar, ndërsa OSHIS dhe APP duhet të publikojnë njoftimin e fituesit dhe kontratën me vlerën përfundimtare.

Krahasimi është nominal. Ai nuk harmonizon inflacionin, TVSH, numrin e seancave, numrin e pacientëve, standardet klinike, investimet, mirëmbajtjen dhe pronësinë mbi pajisjet. Pikërisht këto të dhëna duhet të publikohen. Pa to, diferenca 40.8 për qind është një sinjal i fortë auditimi, jo një verdikt për mbifaturim.

Katër kontrata me vlerë afro 42 miliardë lekë

Lista e projekteve koncesionare dhe PPP në buxhetin 2025 regjistron katër kontrata shëndetësore me vlerë të përbashkët 41,950,526,478.42 lekë. Vetëm një për qind e kësaj shume është rreth 419.5 milionë lekë. Kjo është arsyeja pse kontrolli i çmimit dhe i konkurrencës nuk është debat abstrakt. Çdo gabim i vogël në përqindje bëhet një faturë e madhe për taksapaguesin.

Gara me një ofertues

Procedura u shpall si e hapur ndërkombëtare, por konkurrenca reale u reduktua në një operator, kompania e Klod Allajbeut, njeriu që kishte koncensionin e parë të dializës 85 milionë euro. Një procedurë nuk bëhet konkurruese vetëm nga emri. Konkurrenca matet me operatorët që mund të hyjnë, kohën që u jepet, kriteret teknike, ndarjen ose jo në lote dhe çmimin që del nga përplasja e ofertave. Këtu pati një ofertë, një të kualifikuar dhe një fitues.

Afati nga publikimi deri në mbyllje ishte 15 ditë kalendarike. Afati i shkurtuar u lidh me nevojën për vazhdimësinë e shërbimit pas mbarimit të kontratës së vjetër. Por mbarimi i një kontrate dhjetëvjeçare dihej që ditën kur ajo u nënshkrua. OSHIS dhe Ministria duhet të shpjegojnë pse planifikimi nuk nisi aq herët sa t’u jepte operatorëve ndërkombëtarë kohë të plotë për të studiuar pesë qendra, stafin, pajisjet, furnizimet dhe rrezikun klinik.

Oferta e raportuar është vetëm 3.28 për qind nën fondin limit. Kjo nuk provon se fondi është fryrë. Por, kur ka vetëm një ofertues, mungon prova më e drejtpërdrejtë se tregu e ka shtyrë çmimin poshtë. Për këtë arsye bëhet vendimtare dosja e llogaritjes së fondit limit, konsultimi paraprak me tregun dhe lista e operatorëve që morën dijeni, kërkuan sqarime ose u tërhoqën.

Vazhdimësia e operatorit pas PPP

Tenderi i ri nuk është zgjatje juridike e PPP së vjetër. Është një prokurim publik shërbimi me marrëveshje kuadër katërvjeçare. Ekonomikisht, megjithatë, ka vazhdimësi të qartë. Diaverum njoftoi në vitin 2019 blerjen e DiaVita, shoqëria që operonte pesë klinikat e dializës në Shqipëri. Tenderi i vitit 2026 mbulon po ato pesë qendra dhe fituesi është DIAVERUM AB.

Vazhdimësia e një operatori me përvojë nuk është shkelje. Në një shërbim jetik mund të jetë edhe avantazh klinik. Por avantazhi i operatorit ekzistues mund të kthehet në pengesë për konkurrentët kur ai njeh infrastrukturën, stafin, konsumin dhe ritmin e seancave më mirë se çdo hyrës i ri. Autoriteti duhej ta neutralizonte këtë avantazh me të dhëna të hapura, kohë të mjaftueshme dhe kushte që nuk e lidhin garën me një model të vetëm teknik. Rezultati me një ofertues kërkon që kjo të provohet me dokumente.

Roli i OSHIS dhe i ministrisë

OSHIS u krijua me VKM nr 845 të datës 30 dhjetor 2025 si shoqëri aksionare 100 për qind shtetërore. Faqja e vet e paraqet si operatorin publik të sterilizimit. Të dhënat e regjistrimit dhe raportimet publike e vendosin pronësinë te Ministria e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale. Në gusht 2026, kjo shoqëri e krijuar për sterilizimin u shfaq si autoritet kontraktues edhe për dializën.

Ministria nuk mund të sillet si spektatore. Si përfaqësuese e pronarit shtetëror dhe si hartuese e politikës shëndetësore, ajo duhet të shpjegojë pse një operator i ngritur për sterilizimin po grumbullon administrimin ose prokurimin e shërbimeve kombëtare të tjera. Nga ana tjetër, përgjegjësia konkrete për specifikimet, fondin limit, komisionet dhe aktet e tenderit mbetet te organet e OSHIS. Këto janë dy nivele të ndryshme përgjegjësie dhe asnjëri nuk e përjashton tjetrin.

Sterilizimi, check-up dhe dializa

Në mars 2026, ministrja e atëhershme Evis Sala deklaroi se kontrata e sterilizimit ishte mbyllur dhe shërbimi kishte kaluar në shoqërinë shtetërore. Për check-up dhe dializën, ajo tha se po ndiqeshin procedurat ligjore dhe se nuk mund të jepte ende përgjigje përfundimtare nëse do t’i kalonin shtetit.

Më 30 korrik, Sala njoftoi publikisht se, me mbarimin e koncesioneve, shërbimet e check-up-it dhe dializës do të merreshin në dorëzim e do të ofroheshin nga shteti, nëpërmjet OSHIS, nga shtatori. Vetëm 18 ditë më vonë, më 17 gusht, OSHIS publikoi tenderin që ia beson një operatori privat të gjithë shërbimin e dializës në pesë qendra për 48 muaj.

Kjo kronologji kërkon shpjegim, jo lojë fjalësh. Çfarë nënkuptonte konkretisht premtimi se dializa do të ofrohej nga shteti: ofrim klinik me personel e mjete publike, administrim formal nga OSHIS, apo financim shtetëror i një shërbimi që do të blihej sërish i plotë nga privati? Internalizimi mund të ketë modele të ndryshme, por qytetari duhet të dijë çfarë kryen vetë shteti, çfarë blen dhe me cilën analizë u provua se kombinimi i zgjedhur kushton më pak ose jep cilësi më të mirë.

Grupi që firmosi tenderin lidhje e Allajbeut

Një karrierë e mëparshme në sektorin privat, një marrëdhënie akademike ose një lidhje familjare nuk provojnë korrupsion. Por kur një autoritet shtetëror merr nën administrim kontrata shumë miliardëshe, këto lidhje duhet të deklarohen, të verifikohen dhe, kur prekin vendimmarrjen, të sjellin përjashtim nga procedura. Transparenca mbron si fondin publik, ashtu edhe zyrtarët dhe operatorët nga dyshimi i pakontrolluar.

–Klodian Shehi është drejtor ekzekutiv i kompanisë fituese Diaverum AB. Shehi është kunati i Klod Allajbeut.

–Erisa Cane emërua administratore e OSHIS në fillim të vitit 2026. Cane është rrogëtarw dhe investim i Klod Allajbeut. Ajo ka qenë mbriologe në laboratorin IVF të Spitalit Amerikan të Allajbeut. Cane është emëruar në krye të OSHIS me ndërhyrjen e Allajbeut për t’i dhënë koncensionin 50 milionë euro kompanisë së Allajbeut.

–Vjola Aliaj punon në burimet njerëzore të OSHIS. Ajo është dora e Allajbeut. K punuar më parë në laboratorët e Spitalit Amerikan. Gjurma profesionale publike e lidh me American Hospital.

Fakti më i rëndësishëm nuk është se këta njerëz njihen ose kanë punuar në të njëjtin ekosistem. Pyetja është nëse OSHIS dhe Ministria kanë mekanizma të dokumentuar për konfliktin e interesit, nëse i kanë zbatuar dhe nëse vendimmarrësit që hartuan ose miratuan tenderin kanë pasur lidhje që kërkonin deklarim ose përjashtim. Pa këto dokumente, debati mbetet te emrat. Me dokumentet, bëhet kontroll institucional.

Çfarë tregojnë bilancet?

Pretendimi se çmimi i tenderit është dyfishi i kostos nuk provohet vetëm duke hapur bilancet. Bilanci tregon xhiron, aktivet, detyrimet dhe rezultatin e një shoqërie në tërësi. Ai nuk tregon automatikisht koston për një seancë dialize në secilën prej pesë qendrave, sasinë e barnave, pagat e stafit, amortizimin e aparaturave, transportin, energjinë, trajtimin e mbetjeve dhe tarifat që mund t’u paguhen palëve të lidhura.

Të dhënat e pasqyruara nga regjistri i bazuar në dokumentet e QKB tregojnë për DiaVita xhiro rreth 853.3 milionë lekë në 2023, 907.6 milionë në 2024 dhe 944.0 milionë në 2025. Fitimi para tatimit paraqitet rreth 6.7 milionë lekë në 2024 dhe humbja rreth 11.9 milionë në 2025. Mesatarja vjetore e ofertës së re, 1.110 miliardë lekë, është rreth 17.6 për qind mbi xhiron e raportuar të vitit 2025, jo dyfish. Edhe ky krahasim nuk është matje kostoje, sepse xhiroja nuk është kosto dhe periudhat e shërbimit mund të mos kenë të njëjtin volum.

Bilancet, pra, nuk e mbyllin çështjen. Ato tregojnë se duhen hapur shënimet e pasqyrave financiare, blerjet nga palët e lidhura, tarifat e menaxhimit, kontratat e furnizimit, amortizimi, investimet dhe kostoja e audituar për seancë. Nëse dikush pretendon se çmimi publik është dyfishi i kostos, duhet të paraqesë të dy numrat me të njëjtën njësi, periudhë dhe volum. Prokuroria dhe KLSH mund t’i marrin këto të dhëna; publiku nuk duhet të detyrohet të hamendësojë.

Studimi i fizibilitetit dhe llogaritja e kostos

Ligji nr 88 i vitit 2025 për koncesionet dhe partneritetin publik privat kërkon studim fizibiliteti për një PPP. Neni 23 kërkon analizë teknike, financiare, ekonomike dhe ligjore, vlerësim të investimit, mirëmbajtjes, inflacionit, rreziqeve fiskale, interesit të tregut dhe vlerës për para.

Procedura e re e dializës nuk është klasifikuar si PPP. Ajo është prokurim publik shërbimi. Për këtë arsye, pohimi se tenderi është domosdoshmërisht i paligjshëm vetëm pse nuk është publikuar një studim fizibiliteti i formatit PPP do të ishte i pasaktë. Pyetja e drejtë është tjetër. Ku është analiza që krahasoi ofrimin nga shteti me kontraktimin privat, që parashikoi numrin e seancave dhe që ndërtoi fondin limit deri te çmimi për njësi?

Nëse sterilizimi dhe check-up kaluan nën administrimin e OSHIS, Ministria duhet të tregojë me të njëjtën metodë pse njoftimi për ofrimin shtetëror të dializës përfundoi në blerjen e gjithë shërbimit nga një privat, pse procedura nuk u nda në lote dhe pse u zgjodh një marrëveshje me një operator për të pesë qendrat. Pa një krahasim të publikuar të vlerës për para, ndryshimi i formës juridike mund të fshehë të njëjtën varësi ekonomike.

Nëse ka arbitrazh, Ministria duhet të publikojë ekspozimin financiar të mundshëm dhe mënyrën si është pasqyruar si detyrim i kushtëzuar.

Ky dallim nuk e zbut përgjegjësinë publike. Përkundrazi, e bën pyetjen më të rëndë. Nëse mbyllja e një kontrate prodhon rrezik arbitrazhi dhe kontrata tjetër zëvendësohet me një tender të ri shumëvjeçar, publiku duhet të shohë analizën juridike dhe financiare që i parapriu secilit vendim. Pa të, kostoja mund të vijë dy herë: një herë nga kontrata e re dhe një herë nga një pretendim i vjetër.

Dokumentet që duhet të kërkojë SPAK-u

• Dosja e llogaritjes së fondit limit dhe çdo preventiv me kosto për seancë, qendër dhe pacient.

• Parashikimi i numrit të pacientëve dhe seancave për 48 muaj, bashkë me skenarët e rritjes.

• Procesverbalet e konsultimit të tregut dhe lista e operatorëve të kontaktuar ose që kërkuan sqarime.

• Arsyetimi i afatit 15 ditor dhe dokumentet që tregojnë kur nisi planifikimi për mbarimin e PPP së vjetër.

• Specifikimet teknike dhe analiza nëse ato favorizonin pajisje, protokolle ose përvojë që e zotëronte vetëm operatori ekzistues.

• Analiza për ndarjen në lote dhe arsyet pse pesë qendrat u bashkuan në një marrëveshje me një operator.

• Inventari i pajisjeve dhe aseteve të pesë qendrave, pronësia e tyre dhe mënyra e transferimit pas PPP.

• Emrat e hartuesve të specifikimeve, njësisë së prokurimit, komisionit të vlerësimit, administratorit dhe bordit që miratoi procedurën.

• Deklaratat e konfliktit të interesit dhe çdo vendim për përjashtim nga procedura.

• Organigrama, aktet e emërimit dhe CV të drejtuesve të OSHIS, përfshirë funksionin e burimeve njerëzore.

• Pasqyrat financiare të audituara të DiaVita dhe dokumentet për transaksionet me palët e lidhura.

• Çdo komunikim zyrtar mes Ministrisë, OSHIS, DiaVita dhe Diaverum lidhur me vazhdimësinë e shërbimit.

• Dokumentet që vërtetojnë ose rrëzojnë ekzistencën, objektin dhe vlerën e një arbitrazhi për sterilizimin.

Pyetjet që presin përgjigje

1. Sa është çmimi i kontraktuar për një seancë dialize dhe si krahasohet me çmimin e PPP së vjetër në të njëjtën bazë TVSH dhe me të njëjtin volum?

2. Sa pacientë dhe sa seanca janë parashikuar për secilën nga pesë qendrat gjatë 48 muajve?

3. Pse tenderi u publikua vetëm 15 ditë para mbylljes kur data e përfundimit të kontratës dhjetëvjeçare ishte e njohur?

4. Sa operatorë ndërkombëtarë u konsultuan dhe pse asnjë tjetër nuk dorëzoi ofertë?

5. Pse procedura nuk u nda në lote sipas qendrave dhe çfarë analize tregoi se një operator i vetëm ishte zgjidhja më e mirë?

6. Kush e llogariti fondin limit prej 4,591,430,480 lekësh dhe cilat oferta tregu ose të dhëna historike u përdorën?

7. A përfshin çmimi investime të reja dhe kujt do t’i mbeten pajisjet në fund të katër viteve?

8. Cili është roli i Ministrisë si pronare e OSHIS në miratimin, mbikëqyrjen dhe kontrollin e kësaj kontrate?

9. Cilat deklarata interesi dorëzuan administratorja, bordi, hartuesit e specifikimeve dhe komisioni i vlerësimit?

10. A konfirmon OSHIS se Vjola Aliaj punon në burimet njerëzore dhe cili është akti, kriteri dhe përshkrimi i detyrës së saj?

11. A konfirmon Diaverum pozicionin e Klodian Shehit dhe raportimin mediatik për lidhjen e tij familjare me Klodian Allajbeun?

12. A ekziston një proces arbitrazhi për sterilizimin dhe, nëse po, cilat janë palët, shuma dhe ekspozimi i mundshëm për buxhetin?

13. Cili dokument krahason koston dhe cilësinë e administrimit publik të sterilizimit dhe check-up-it me kontraktimin privat 48-mujor të dializës?

Dokumentet e publikuara flasin për një skemë korrupsioni. Ato na japin detyrimin të mos heshtim. Një ofertues, një ofertë sa 96.72 për qind e fondit limit, një afat 15 ditor, i njëjti grup që mori kontrollin e operatorit të PPP së vjetër dhe një ritëm nominal vjetor 40.8 për qind më i lartë janë fakte që kërkojnë përgjigje të plota.

Përqendrimi nuk matet vetëm me pronësinë e kompanive. Ai matet edhe me vendin ku mblidhen kompetencat, kush harton kushtet, kush emëron drejtuesit dhe sa alternativa reale i lihen tregut. OSHIS u krijua për sterilizimin dhe brenda muajve prokuroi dializën kombëtare në pesë qendra. Nëse do të administrojë edhe shërbime të tjera, kontrolli mbi këtë shoqëri duhet të rritet para se të rritet portofoli i saj.

KAYO mund të mbushë ekranet me zhurmë. Këtu provat kryesore janë rreshta buxheti dhe një skedar tenderi: 7,883,660,478 lekë, 4,591,430,480 lekë, 4,440,664,800 lekë, një ofertë dhe 15 ditë. Nëse institucionet i shpjegojnë këto shifra me dokumente, publiku do të gjykojë. Nëse nuk i shpjegojnë, heshtja do të jetë vetë një dështim qeverisjeje që paguhet nga xhepi i qytetarit.