Dyshimet për tregtinë e informacioneve brendshme: Kush po fiton miliona fshehurazi në Shtëpinë e Bardhë?

Gjatë gjithë mandatit të dytë të Presidentit të SHBA-ve, Donald Trump, tregtarët kanë vënë baste me miliona dollarë, pak para se ai të bëjë njoftime të mëdha.

BBC ka shqyrtuar të dhënat e vëllimit të tregtisë në disa tregje financiare dhe i ka krahasuar ato me disa nga deklaratat më të rëndësishme të presidentit që kanë ndikuar në lëvizjen e tregut.

U gjet një model i qëndrueshëm rritjesh vetëm disa orë, ose ndonjëherë minuta, para se një postim në mediat sociale ose një intervistë në media të bëhej publike.

Disa analistë thonë se kjo mbart shenjat dalluese të tregtimit të brendshëm të paligjshëm ku bastet bëhen nga njerëz bazuar në informacione që nuk janë të disponueshme për publikun e gjerë.

Të tjerë thonë se pamja është më e ndërlikuar dhe se disa tregtarë janë bërë më të aftë në parashikimin e ndërhyrjeve të presidentit.

Këtu janë pesë nga shembujt më të rëndësishëm.

9 mars 2026

Disa nga lëvizjet më të mëdha kanë qenë në tregtinë e naftës në tregun e kontratave me afat.

9 ditë pas fillimit të luftës SHBA-Izrael me Iranin, Trump i tha CBS News në një intervistë telefonike se konflikti ishte “pothuajse i plotë”. Tregtarët e naftës reaguan ndaj këtij lajmi se konflikti mund të përfundonte shumë më shpejt se sa pritej duke shitur naftë, me çmimin që ra me rreth 25%.

Megjithatë, të dhënat e tregut tregojnë se një rritje e madhe e basteve u vendos për çmimin e naftës vetëm 47 minuta para publikimit të lajmit.

Tregtarët që vendosën këto baste do të kenë fituar miliona dollarë nga lëvizja e çmimeve të naftës.

23 mars 2026

Më 23 mars, vetëm dy ditë pasi Trump kërcënoi të “shkatërronte” termocentralet e Iranit, ai postoi në “TruthSocial” se Washingtoni kishte zhvilluar “BISEDA SHUMË TË MIRA DHE PRODUKTIVE” me Teheranin mbi një “ZGJIDHJE TË PLOTË DHE TOTALE” të armiqësive.

Ishte një surprizë e madhe për vëzhguesit diplomatikë dhe për tregtarët. Menjëherë, aksionet u rritën dhe çmimi bazë i naftës në SHBA, i cili kishte qenë në rritje, ra ndjeshëm.

Siç raportoi BBC në atë kohë, 14 minuta para postimit të presidentit kishte një numër jashtëzakonisht të lartë bastesh mbi çmimin e naftës në SHBA.

I njëjti model u pa tek tregtarët që blinin kontrata për naftën e papërpunuar Brent, çmimi tjetër kryesor i naftës.

Tregtimet dukeshin “jonormale, me siguri”, i tha një analist i naftës BBC-së në atë kohë.

9 prill 2025

Larg luftës në Lindjen e Mesme, ka shembuj të tjerë të aktivitetit tregtar që kanë ngritur habi.

Më 2 prill të vitit të kaluar, Trump njoftoi atë që ai e quajti Dita e Çlirimit, një sërë tarifash gjithëpërfshirëse për mallrat nga praktikisht çdo vend në botë.

Tregjet e aksioneve në të gjithë globin ranë ndjeshëm.

Por një javë më vonë, kur Trump njoftoi një “pauzë” 90-ditore për taksat për të gjitha vendet, përveç Kinës, tregjet e aksioneve u rritën ndjeshëm.

Indeksi i S&P 500 u rrit me 9.5%, një nga fitimet e tij më të mëdha ditore që nga Lufta e Dytë Botërore.

Përsëri, një model i tregtimit të pazakontë i parapriu këtyre ngjarjeve me një numër jashtëzakonisht të lartë bastesh përpara njoftimit për një fond që ndjek S&P 500.

Numri i kontratave të tregtuara u rrit në mbi 10 mijë në minutë menjëherë pas orës 18:00. Më herët gjatë ditës numri kishte qenë në qindra.

Disa tregtarë vunë bast mbi 2 milionë dollarë që tregu i aksioneve të rritej atë ditë, edhe pse kishte kaluar shtatë ditë rresht me humbje. Rritja e madhe mund t’u kishte gjeneruar atyre një fitim prej gati 20 milionë dollarësh.

Më vonë atë javë, disa demokratë të lartë në Senatin e SHBA-ve i shkruan Komisionit të Letrave me Vlerë (SEC) duke i kërkuar rregullatorit financiar të hetonte nëse njoftimet e presidentit “pasuruan njerëzit e brendshëm dhe miqtë e administratës në kurriz të publikut amerikan”.

Kur u pyet nga BBC nëse i kishte shqyrtuar këto akuza, një zëdhënës i SEC nuk pranoi të komentonte.

Ndërkohë, Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj një kërkese të BBC-së për koment mbi asnjë nga aktivitetet e pazakonta tregtare të analizuara në këtë raport.

3 janar 2026

Dhjetor 2025: Krijohet llogaria Burdensome-Mix

2 janar 2026: Llogaria vendos 32,000 dollarë për rrëzimin e Maduros

3 janar 2026: Maduro kapet dhe Burdensome-Mix fiton 436 mijë dollarë

Rritja e fundit e tregjeve të parashikimeve online ka tërhequr gjithashtu vëmendjen e vëzhguesve.

Platformat e mundësuara nga Blockchain si Polymarket dhe Kalshi u ofrojnë përdoruesve mundësinë të spekulojnë për çdo gjë, nga moti te bejsbolli e deri te politika e jashtme e SHBA-ve.

Djali i Presidentit Trump, Donald Trump Jr, është një investitor në Polymarket dhe është anëtar i bordit të saj këshillimor. Ai gjithashtu vepron si këshilltar strategjik për Kalshi dhe është kontaktuar nga BBC për koment.

Në dhjetor 2025, një përdorues krijoi një llogari në Polymarket të quajtur Burdensome-Mix. Më 30 dhjetor, ajo vendosi bastin e saj të parë që Presidenti i Venezuelës, Nicolás Maduro, të mos ishte në detyrë deri në fund të janarit 2026.

Midis 30 dhjetorit dhe 2 janarit, Burdensome-Mix vendosi një total prej 32 500 dollarësh në këtë pozicion.

Kur Maduro u kap nga forcat speciale amerikane dhe u rrëzua të nesërmen, Burdensome-Mix fitoi 436 mijë dollarë.

Menjëherë pas kësaj, llogaria ndryshoi emrin e përdoruesit dhe nuk ka vendosur asnjë bast që atëherë.

28 shkurt 2026

Shkurt 2026: Gjashtë llogari të krijuara në Polymarket

28 shkurt: Llogaritë fitojnë 1.2 milionë dollarë së bashku

Sipas faqes së internetit të analizës së blockchain Bubblemaps, gjashtë llogari u krijuan në Polymarket në shkurt.

Të gjitha vendosën baste për një sulm të SHBA-ve ndaj Iranit që do të ndodhte deri më 28 shkurt. Kur sulmet u konfirmuan nga Presidenti Trump në orët e para të asaj dite, llogaritë fituan 1.2 milionë dollarë së bashku.

Pesë nga këta gjashtë përdorues nuk kanë vendosur më baste që atëherë, por një nga aktivitetet e fundit të llogarisë tregon se më pas ka fituar 163 mijë dollarë duke vënë bast saktë për një armëpushim SHBA-Iran deri më 7 prill, i cili u njoftua nga Washingtoni dhe Teherani atë ditë.

Polymarket i tha BBC-së se “vendos, mirëmban dhe zbaton standardet më të larta të integritetit të tregut”, duke shtuar se punon “në mënyrë proaktive” me rregullatorët dhe zbatimin e ligjit për ta bërë këtë.

Në mars të këtij viti, si Polymarket ashtu edhe Kalshi përshkruan rregulla të reja për të goditur tregtinë e brendshme.

Tregjet e parashikimeve janë nën juridiksionin e Komisionit të Tregtimit të Kontratave të Ardhshme të Mallrave (CFTC).

CFTC nuk iu përgjigj një kërkese të BBC-së për koment, por kryetari i saj kohët e fundit i tha një komiteti të Kongresit se organizata e tij kishte “tolerancë zero” për mashtrimin dhe tregtinë e brendshme.

Gjithashtu, është zbuluar se Shtëpia e Bardhë i dërgoi një email të brendshëm stafit muajin e kaluar, duke i paralajmëruar ata të mos përdorin informacione të brendshme për të vendosur baste në tregjet e parashikimeve.

Zëdhënësi Davis Ingle i tha BBC-së në atë kohë se “çdo implikim se zyrtarët e Administratës janë të angazhuar në një aktivitet të tillë pa prova është raportim i pabazë dhe i papërgjegjshëm”.

Vështirë për t’u vërtetuar

Tregtia e brendshme ka qenë e paligjshme për shumicën e amerikanëve që nga miratimi i Aktit të Letrave me Vlerë në vitin 1933. Ai u zgjerua për të përfshirë zyrtarët e qeverisë amerikane në vitin 2012, megjithëse deri më sot askush nuk është ndjekur penalisht sipas ligjit. Paul Oudin, një profesor i specializuar në ligjin e rregullimit financiar në Shkollën e Biznesit ESSEC, thotë se rregullat janë të vështira për t’u zbatuar.

“Autoritetet financiare nuk do të kryejnë një ndjekje penale nëse nuk mund të kuptojnë se kush është burimi i informacionit”, thotë Oudin.

Asnjë nga autoritetet financiare amerikane të kontaktuara nga BBC nuk pranoi asnjë nga akuzat për tregti të brendshme.

“Mund të kesh tregti masive në një instrument financiar që tregojnë qartë se dikush ishte në dijeni të asaj që Donald Trump ishte gati të deklaronte”, thotë Oudin.

“Megjithatë, ekziston një shans i fortë që askush të mos ndiqet penalisht”, përfundon ai.