Prof. Dr. Qemal Lame: Tërmet korrupsioni në shtetin dhe drejtesinë në Ukrainë

-Të akuzuar Prokurori i Përgjithshëm, ministra e zyrtarë të lartë.

-Kasaforta e mbushur me tufa dollarësh

-Prokurori i Përgjithshëm i Ukrainës jep dorëheqjen pas akuzave serioze për korrupsion. Ai mohon çdo shkelje.

Ukraina mbetet e zhytur në skandale korrupsioni.

Në vitet e fundit, kanë dalë në pah akuza të shumta për ryshfet kundër zyrtarëve të lartë dhe madje edhe anëtarëve të qeverisë. Tani, Kievi politik është tronditur përsëri nga një rast i tillë. Prokurori i Përgjithshëm ukrainas Ruslan Kravchenko paraqiti dorëheqjen e tij diten e djeshme, të hënën (07.09.2026), pas akuzave serioze për korrupsion. Në një letër drejtuar Presidentit Zelenskyy dhe parlamentit ukrainas, ai shpjegoi vendimin e tij. “Nuk dua që zyra e Prokurorit të Përgjithshëm të përdoret si mjet në mosmarrëveshjet politike. Qëndrimi im ndaj akuzave mbetet i pandryshuar,” deklaroi ai të hënën përmes shërbimit online Telegram. Më parë, Kravchenko kishte hedhur poshtë me vendosmëri akuzat për korrupsion të ngritura kundër tij gjatë fundjavës. Akuzat kundër tij personalisht në lidhje me qendrat mashtruese të thirrjeve janë “plotësisht të pabaza”, shkroi Kravchenko në Telegram të dielën vonë në mbrëmje. Të shtunën, Byroja Kombëtare Ukrainase Kundër Korrupsionit (NABU) dhe një zyrë speciale prokurori njoftuan se kishin zbuluar një rrjet pastrimi parash “të drejtuar nga një zyrtar në Zyrën e Prokurorit të Përgjithshëm”. Grupi thuhet se u themelua në mesin e vitit 2025 dhe përfshinte prokurorë aktualë, si dhe individë jashtë Zyrës së Prokurorit të Përgjithshëm.

NABU urdhëron kontroll të Zyrave të Prokurorit të Përgjithshëm

Si pjesë e hetimit për mashtrim, u kontrolluan edhe zyrat e vetë Zyrës së Prokurorit të Përgjithshëm. Byroja Kombëtare Kundër Korrupsionit (NABU) publikoi një fotografi të një kasaforte të mbushur me tufa dollarësh dhe deklaroi se kishte identifikuar pesë anëtarë të rrjetit. Megjithatë, nuk i bëri të ditura emrat e tyre.

Hetuesit: Pasuri të paluajtshme, bizhuteri dhe sende të tjera me vlerë

Sipas hetuesve, rrjeti mori para për të mbrojtur qendrat mashtruese të thirrjeve. “Pasuri me vlerë miliona” u pastruan. Këto ryshfete dyshohet se u përdorën për të paguar për pasuri të paluajtshme, bizhuteri dhe sende të tjera me vlerë. “Unë i hedh poshtë akuzat se isha i përfshirë në marrjen dhe pastrimin e fondeve që buronin nga qendrat e paligjshme të thirrjeve”, deklaroi Prokurori i Përgjithshëm Kravchenko para se të njoftonte dorëheqjen e tij. Ai pohoi se shpenzimet e tij ishin “në përputhje me ligjet në fuqi” dhe brenda kufijve të të ardhurave të tij të deklaruara. 36-vjeçari Kravchenko falënderoi kolegët e tij, të cilët, sipas tij, e kryejnë punën e tyre me ndërgjegje – “ata që përfaqësojnë prokurorinë në gjykatë, punojnë me viktimat, dokumentojnë krimet ruse dhe mbrojnë interesat e shtetit”. Sipas vlerësimeve të organizatës zvicerane Iniciativa Globale Kundër Krimit të Organizuar Transnacional, qendrat e thirrjeve të paligjshme në Ukrainë punësojnë gati 60,000 njerëz dhe gjenerojnë deri në një miliard dollarë (860 milionë euro) në muaj.

NABU: Regjistrim me kasetë shpërthyese

Presidenti Volodymyr Zelenskyy më parë ishte detyruar të ndahej nga i besuari i tij i ngushtë dhe ish-shefi i stafit, Andriy Yermak. Yermak dyshohet se ishte i përfshirë në një rrjet të korruptuar të akuzuar për aktivitete mashtruese në sektorin e energjisë të Ukrainës. Gjatë hetimit, vetë Zelenskyy u vu nën vëzhgim nga hetuesit e korrupsionit, pasi Yermak dhe të besuar të tjerë të lartë dhe këshilltarë të presidentit dyshoheshin për pastrim parash. Megjithatë, nuk mund të provohej asnjë shkelje kundër presidentit. Në fund të gushtit, gjatë hetimit të NABU-së, me emrin e koduar “Forrest Gump”, anëtarë të parlamentit ukrainas dhe, përsëri, anëtarë të zyrës së presidentit u dyshuan për pastrim parash.

Si pjesë e hetimit, komisioni special i NABU-së publikoi një bisedë telefonike të përgjuar në të cilën një i dyshuar diskuton shkallën e korrupsionit në vend, duke deklaruar se tani është aq i përhapur sa nuk mund të luftohet më. “Në vend të kësaj, duhet të sistematizohet dhe të vihet nën kontroll”, përfundoi i dyshuari, emri i të cilit nuk u bë i ditur.

Korrupsioni është një nga pengesat më të mëdha në përpjekjet e Ukrainës për t’u bashkuar me BE-në.

Vetëm dy ditë më parë, një hetim nga New York Times zbuloi se korrupsioni në sektorin e teknologjisë ushtarake në Ukrainë ka arritur gjithashtu përmasa alarmante. Vetëm në vitin 2024, thuhet se 1.2 miliardë dollarë (rreth 1.1 miliardë euro) janë zhdukur në xhepat e rrjeteve të korruptuara. Hetimet janë duke u zhvilluar kundër shtatë prej dhjetë kompanive më të mëdha të armëve në vend. Pavarësisht hetimeve të vazhdueshme për korrupsion, këto kompani, sipas dokumenteve të siguruara nga gazeta, kohët e fundit kanë marrë kontrata të tjera fitimprurëse.

Ndihmat të kontrollohen e realizohen sipas qëllimit të publikuar

Ukraina ka mbështetjen e plotë dhe ndihmën gjigante me armë e municione dhe vlera monetare falas dhe kredi nga Bashkimi Evropian, Britania e Madhe SHBA. Aktualisht administrata aktuale e Presidentit Danald Trump e ka ndërprerë ndihmën e drejtpërdrejtë. Tramp ka deklaruar javën e kaluar se do ti kërkojë Europës të kthejë ndihmën që administrata e Presidentit Joe Biden i ka dhënë Ukrainës.  Ndihmat janë jetike, të drejta e të domosdoshme që Ukraina të vazhdojë mbrojtjen nga Rusia dhe të funksionojë shteti e të përballohen shpenzimet e jashtëzakonshme të buxhetit të shtetit. Njëkohësisht mbetet me rëndësi parësore për vetë shtetin e Ukrainës që të forcojë kontrollin për shpenzimet e fondeve buxhetore, të ardhurat nga shitje e armëve e municioneve, etj.  Shtetet që japin ndihma shtetërore kanë përgjegjësinë ndaj taksapaguesve të tyre që të kujdesen edhe për përdorimin dhe realizimin e ndihmave për Ukrainën sipas qëllimeve të publikuara.