Ekonomi

Transporti publik kërkon TVSH 6%, paralajmëron shtrenjtimin e biletave nga 1 janari 2027: Në rrezik 500 mijë qytetarë në ditë

Operatorët e transportit publik në Shqipëri paralajmërojnë se mund të kërkojnë rritjen e çmimit të biletave dhe aboneve mujore nga 1 janari 2027, nëse qeveria nuk pranon uljen e Tatimit mbi Vlerën e Shtuar (TVSH) në 6% për këtë sektor. Sipas tyre, rritja e kostove operative dhe ndryshimet e parashikuara në paketën fiskale po ushtrojnë presion mbi qëndrueshmërinë financiare të shërbimit.

Nga një ndryshim i mundshëm i tarifave mund të preken rreth 500 mijë qytetarë në ditë, të cilët përdorin transportin publik në të gjithë vendin.

Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas i është drejtuar me një letër Komisionit për Ekonominë, Punësimin dhe Financat, Ministrisë së Financave dhe Ministrisë së Infrastrukturës, duke kërkuar përfshirjen e transportit publik në skemën e TVSH-së së reduktuar prej 6%.

Kërkesa vjen në kuadër të diskutimeve për Paketën Fiskale 2027, e cila parashikon aplikimin e normës së reduktuar të TVSH-së për një listë prej 54 produktesh ushqimore, ndërsa transporti publik nuk është përfshirë në këtë skemë.

Operatorët: Kostot po rriten, tarifat mbeten të pandryshuara

Shoqata argumenton se operatorët po përballen me rritje të vazhdueshme të shpenzimeve, ndërkohë që nuk kanë mundësi të ndryshojnë në mënyrë të njëanshme çmimin e biletave dhe abonimeve.

Ndër faktorët që kanë ndikuar në rritjen e kostove renditen:

  • Shtrenjtimi i karburantit dhe energjisë.
  • Rritja e pagave dhe kontributeve të punonjësve.
  • Kostot e mirëmbajtjes dhe pjesëve të këmbimit.
  • Rritja e sigurimeve dhe detyrimeve fiskale.
  • Investimet e nevojshme për rinovimin dhe modernizimin e flotës së autobusëve.

Sipas Shoqatës, tarifat e transportit qytetas dhe rrethqytetas miratohen nga organet përkatëse të pushtetit vendor. Për këtë arsye, operatorët nuk mund t’i përshtatin automatikisht çmimet me rritjen e kostove.

Në letrën drejtuar institucioneve, ata paralajmërojnë se kjo situatë mund të sjellë përkeqësim të gjendjes financiare të kompanive, ulje të kapaciteteve investuese dhe rrezik për vazhdimësinë e shërbimit.

Kërkohet TVSH 6% për transportin publik

Një nga propozimet kryesore të Shoqatës është ndryshimi i ligjit nr. 92/2014 për Tatimin mbi Vlerën e Shtuar, duke përfshirë transportin e rregullt publik të udhëtarëve në kategoritë që përfitojnë normën e reduktuar prej 6%.

Kërkesa përfshin transportin qytetas dhe rrethqytetas, ndërsa propozohet që kjo lehtësi të shqyrtohet edhe për transportin e rregullt ndërqytetas.

Operatorët kërkojnë gjithashtu që të ruhet e drejta e kreditimit dhe rimbursimit të TVSH-së për blerjet dhe investimet që lidhen me ofrimin e shërbimit.

Sipas tyre, ulja e TVSH-së do të ndihmonte në përmirësimin e ekuilibrit financiar të kompanive dhe në ruajtjen e çmimeve të përballueshme për qytetarët.

Kundërshtohet rritja e barrës fiskale për autobusët

Një tjetër shqetësim lidhet me ndryshimet e propozuara në taksimin e automjeteve, përmes zhvendosjes së taksës së qarkullimit nga çmimi i karburantit drejt një takse vjetore për automjetet.

Shoqata kërkon që autobusët e regjistruar dhe të licencuar për transport publik të rregullt të përjashtohen nga detyrimi i ri.

Gjithashtu, propozohet përjashtimi nga akciza i karburantit të përdorur për transportin publik ose krijimi i një mekanizmi rimbursimi për operatorët.

Sipas propozimit, rimbursimi mund të realizohet në mënyrë mujore ose tremujore, mbi bazën e faturave të furnizimit, licencave, dokumentacionit të mjeteve dhe kilometrave të përshkuar.

Kërkohen lehtësi edhe për autobusët me energji alternative

Në dokumentin drejtuar institucioneve, Shoqata ngre edhe nevojën për politika fiskale që mbështesin modernizimin e flotës dhe përdorimin e teknologjive me emetime më të ulëta.

Në këtë kuadër, kërkohet shqyrtimi i uljes ose heqjes së akcizës për gazin natyror të përdorur në transportin publik, si dhe krijimi i skemave mbështetëse për autobusët elektrikë, hibridë dhe ata që përdorin CNG/LNG.

Sipas operatorëve, politikat fiskale dhe ato mjedisore duhet të jenë të harmonizuara, në mënyrë që kompanitë të kenë mundësi të investojnë gradualisht në mjete më moderne dhe më pak ndotëse.

Kërkohet analizë për ndikimin te qytetarët

Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas kërkon nga institucionet një analizë të posaçme për ndikimin e Paketës Fiskale 2027 në sektorin e transportit publik.

Në veçanti, kërkohet të vlerësohen pasojat e rritjes së propozuar të TVSH-së standarde nga 20% në 21%, ndikimi i ndryshimeve të taksave dhe kostove operative, si dhe efektet që mund të kenë këto masa në çmimin e biletave dhe abonimeve mujore.

Operatorët kërkojnë gjithashtu organizimin e një seance dëgjimore me përfaqësuesit e Shoqatës dhe një përgjigje të argumentuar nga institucionet për propozimet e paraqitura.

Ata theksojnë se kërkesat nuk synojnë shmangien e detyrimeve fiskale, por krijimin e një raporti më të drejtë mes kostove të ofrimit të shërbimit dhe mundësive financiare të operatorëve.

Në pritje të një përgjigjeje nga institucionet, paralajmërimi për rritjen e mundshme të çmimeve nga 1 janari 2027 mbetet një çështje me ndikim të drejtpërdrejtë për qindra mijëra përdorues të transportit publik në Shqipëri.