Presidenti Trump bëhet presidenti i parë në histori që ndjek argumentet “me gojë” në Gjykatën e Lartë për urdhrin ekzekutiv kundër shtetësisë nga lindja

Më 1 prill 2026, Presidenti Donald Trump u largua nga Shtëpia e Bardhë drejt Gjykatës së Lartë të SHBA-së, ku ndoqi personalisht seancën e argumenteve orale(me gojë) në çështjen “Trump v. Barbara”.

Ky ishte momenti historik ngase për herë të parë një president në detyrë u ul në sallën e gjykatës për të dëgjuar drejtpërdrejt debatin mbi urdhrin e tij ekzekutiv që synon të kufizojë ose të eliminojë “shtetësinë automatike nga lindja” (Birthright citizenship) për fëmijët e prindërve pa status ligjor ose me qëndrim të përkohshëm në SHBA.

Urdhri ekzekutiv, i nënshkruar në ditën e parë të mandatit të dytë (20 janar 2025), titullohet “Mbrojtja e Kuptimit dhe Vlerës së Shtetësisë Amerikane”. Ai udhëzon agjencitë federale të mos njohin automatikisht shtetësinë për fëmijët e lindur pas 20 shkurtit 2025, nëse prindërit nuk janë qytetarë amerikanë ose rezidentë të përhershëm ligjorë.

Sipas administratës Trump, Amendamenti i 14-të i Kushtetutës (“All persons born or naturalized in the United States, and subject to the jurisdiction thereof, are citizens”) nuk u aplikohet fëmijëve të prindërve pa “jurisdiksion të plotë”, siç janë emigrantët e paligjshëm ose ata me viza të përkohshme.

Menjëherë pas nënshkrimit, ACLU, organizata të tjera për të drejtat e njeriut dhe avokatë të fëmijëve të prekur ngritën padi. Gjykatat e shkallës së ulët e bllokuan urdhrin, duke e cilësuar si kundërkushtetues, në kundërshtim me precedentët e Gjykatës së Lartë (si rasti i një kinezeje Wong Kim Ark i vitit 1898) dhe me ligjin federal ekzistues.

Çështja u certifikua si “klasë kombëtare”, duke mbrojtur të gjithë fëmijët e mundshëm të prekur. Tani, Gjykata e Lartë po shqyrton apelin e administratës Trump.

Gjatë argumenteve me gojë(orale), disa gjyqtarë përfshirë ata të emëruar nga Trump shprehën skepticizëm të fortë ndaj interpretimit të ri të administratës. Debati zgjati rreth dy orë dhe u fokusua në kuptimin historik të frazës “subject to the jurisdiction thereof”.

Avokatët e qeverisë argumentuan se urdhri bazohet në fakte të verifikueshme (statusi i imigracionit) dhe nuk kërkon hetim të thellë. Kundërshtarët theksuan se një ndryshim i tillë do të hidhte hije mbi shtetësinë e miliona amerikanëve dhe do të prishte themelet kushtetuese të vendit.

Reagimet publike dhe komentet:

Ky ngjarje historike nxiti debate të ashpra në rrjete sociale dhe media. Shumë mbështetës të Trump-it e mirëpritën lëvizjen si hap të nevojshëm për të luftuar abuzimet si “Birth tourism” (turizmi i lindjes).

Një koment tipik i këtij diskutimi kombëtar thotë se : “Kjo është pikërisht arsyeja pse Trump dëshiron që Gjykata e Lartë ta kuptojë këtë. Është skandaloze! Fëmijët e lindur nga turistët kinezë që paguajnë deri në 80 mijë dollarë për të lindur fëmijë në Amerikë, vetëm për të marrë shtetësi amerikane, kjo duhet të marrë fund!” (nga diskutime në X dhe Facebook).

Të tjerë e panë si sulm ndaj vlerave themelore amerikane. Kritikët, duke përfshirë organizata si ACLU, thanë se urdhri “minon premtimin e shtetësisë nga lindja për fëmijët e lindur në tokën amerikane” dhe shkel Kushtetutën. Disa komente theksuan: “Shtetësia nga lindja është pjesë e Kushtetutës sonë dhe Presidenti e di këtë. Nuk mund ta ndryshosh me urdhër ekzekutiv.”

Pas seancës, Trump vetë reagoi ashpër në Truth Social: “Ne jemi i vetmi vend në botë aq i “budalla” sa të lejojë ‘shtetësinë nga lindja’!” Ai e konsideron këtë çështje si prioritet të madh për politikën e tij të imigracionit të ashpër.

Çfarë pritet më tej:

Vendimi i Gjykatës së Lartë pritet në fund të qershorit ose fillim të korrikut 2026. Nëse Gjykata miraton pozicionin e Trump-it, do të ishte një ndryshim i madh historik që do të ndikonte në sistemin e imigracionit, në popullsinë e ardhshme dhe në konceptin e identitetit amerikan. Nëse e rrëzon, urdhri do të mbetet i bllokuar dhe parimi klasik i “Birthright citizenship” do të vazhdojë të zbatohet siç është interpretuar për më shumë se një shekull.

Ky rast jo vetëm që teston kufijtë e pushtetit ekzekutiv, por edhe thellësinë e angazhimit të Trump-it për të reformuar imigracionin nga vetë zemra e sistemit ligjor amerikan. Pavarësisht opinionit politik, momenti kur një president u ul fizikisht në Gjykatën e Lartë mbetet një ngjarje e rrallë dhe simbolike në historinë e demokracisë amerikane.