Dy vizitat tregojnë historinë e së njëjtës krizë.

Nga Ettore SEQUI

Në të njëjtën ditë, presidenti amerikan Donald Trump priti në Uashington kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu dhe presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky.
Në pamje të parë, dy takimet lidhen me dy luftëra të ndryshme, por në thelb të dy liderët kërkuan të kuptojnë se çfarë prioriteti do t’u japë Shtetet e Bashkuara krizave të tyre përballë një skene globale gjithnjë e më të ndërlidhur.

Për vite me radhë, lufta në Ukrainë, tensionet në Lindjen e Mesme dhe rivaliteti me Kinën janë trajtuar si çështje të ndara. Por realiteti strategjik amerikan po tregon një panoramë tjetër. Irani mbështet Rusinë, ndërsa Moska i ofron Teheranit teknologji dhe bashkëpunim ushtarak. Kina, nga ana tjetër, mbështet të dyja palët pa u përfshirë drejtpërdrejt në konflikte.

Sipas analizës strategjike, përplasjet në Ukrainë, Lindjen e Mesme dhe Indo-Paqësor nuk janë më fronte të izoluara, por pjesë e një gare të vetme globale. Ngushticat strategjike si Hormuzi, Bab el-Mandebi, Deti i Kuq, Deti Kaspik dhe Tajvani konsiderohen pika kyçe ku kontrollohen rrjedhat e energjisë dhe tregtisë botërore.

Për Uashingtonin, sfida kryesore nuk është vetëm furnizimi me armë, por menaxhimi i burimeve dhe vendimmarrja se ku duhet të përqendrojë fuqinë e saj. SHBA-të duhet të mbështesin Ukrainën, të garantojnë sigurinë e Izraelit, të mbrojnë bazat në Gjirin Persik, të mbajnë të hapura rrugët detare ndërkombëtare dhe njëkohësisht të përgatiten për konkurrencën afatgjatë me Kinën.

Kjo situatë përshkruhet si “mbingarkesë strategjike” për fuqinë amerikane, ku sfida nuk vjen vetëm nga përballja direkte, por nga shpërndarja e ndikimit në shumë fronte njëkohësisht.

Për administratën amerikane, objektivi nuk është më vetëm frenimi i Iranit, por edhe shmangia e një situate ku Lindja e Mesme konsumon burime që Uashingtoni i konsideron të nevojshme për rivalitetin me Pekinin. Edhe negociatat me Teheranin lidhen me këtë logjikë, pasi kontrolli i pikave strategjike si Ngushtica e Hormuzit shihet si një çështje me ndikim global.

Ndërsa Trump synon një ekuilibër më të gjerë rajonal, për Netanyahu mbetet prioriteti ndalimi i rikthimit të kapaciteteve bërthamore të Iranit, zhvillimit të raketave dhe rrjetit të aleatëve të tij në rajon. Kryeministri izraelit shqetësohet se një marrëveshje e mundshme mes SHBA-ve dhe Iranit mund të ndryshojë rolin e Izraelit në strategjinë amerikane për Lindjen e Mesme.

Në këtë kuadër shihet edhe afrimi amerikan me Arabinë Saudite dhe diskutimet për bashkëpunimin bërthamor civil, me synimin për ta mbajtur Riadin në orbitën strategjike të Uashingtonit dhe për të shmangur një afrim të tij me Kinën.

Nga ana tjetër, Zelensky mbërriti në Uashington duke kërkuar ta paraqesë mbështetjen për Ukrainën jo vetëm si çështje sigurie evropiane, por si një interes strategjik amerikan. Sipas kësaj qasjeje, ndihma për Kievin rrit koston e luftës për Rusinë, dobëson bashkëpunimin Moskë-Teheran-Pekin dhe forcon pozicionin e SHBA-ve në skenën globale.

Përtej dimensionit ushtarak dhe diplomatik, në lojë është edhe politika e brendshme. Trump përballet me presionin për të kufizuar kostot politike të konflikteve para zgjedhjeve të ardhshme. Netanyahu kërkon të dëshmojë se marrëdhënia me Uashingtonin mbetet e fortë, ndërsa Zelensky ka nevojë për mbështetjen amerikane për të ruajtur edhe mbështetjen e brendshme në Ukrainë.

Dy vizitat në Shtëpinë e Bardhë tregojnë një realitet të vetëm: SHBA-të po përballen me një botë ku krizat janë gjithnjë e më të lidhura dhe ku fuqia nuk sfidohet vetëm në fushën e betejës, por edhe përmes shpërndarjes së burimeve dhe ndikimit.

Kjo është sfida kryesore për administratën Trump: të vendosë prioritetet në një sistem global ku Kina, Rusia dhe Irani synojnë ta detyrojnë Uashingtonin të shpërndajë fuqinë e tij në sa më shumë fronte.
/ La Stampa