Nderron jete Riza Çato, personalitet i shquar i kultures shqiptare

Me trishtim te madh e dhimbje ne zemer mora vesh lajmin e ndarjes nga jeta te Riza Sabri Çatos një personalitet i shquar i qytetit Kelcyre, krahinës sonë Maleshove dhe i gjithe Shqiperise, intelektual me formim ushtarak dhe me një karrierë profesionale të spikatur, i cili më pas ka dhënë kontribute modeste edhe në zhvillimin e ekonomisë së tregut.

Por kontributi i tij më i madh dhe më i qëndrueshëm është në fushën e kulturës, dijes dhe trashëgimisë shpirtërore. Ai është autor i mbi 20 vëllimeve poetike, ku me një stil të veçantë, të ngjashëm me traditën e poetit Robert Burns, ka promovuar me përkushtim vlerat, historinë, traditat dhe trashegimine shpirterore e kulturore te Jugut te Shqiperise dhe me gjere. Këto vepra përbëjnë sot një pasuri të çmuar kulturore dhe identitare ne shkalle vendi.

Ai ka meriten edhe si krijues i grupit folklorik të këngës labe “Gurra e Prodanit”që interpreton shumë këngë të polifonise labe me mbi 500 tekste të Rizait dhe me tematikë të larmishme duke dhene një kontribut me vlera për ruajtjen, gjallërimin e folkut shqiptar. Eshte personaliteti me i madh i letrave dhe kultures pas Sejfulla Maleshoves.

Rizai u perball me dinjitet per nje periudhe 4 vjecare me nje semundje te rende duke fituar edhe respektin e thelle edhe te stafit mjekesor ne spitalin “Shqefqet Ndroqi”.

Të befason konsiderata e Shefit te Kirurgjise Dr Ylber Vates I cili shprehet per te cilin e ka shprehur ne vargje konsideraten e mirenjohjen:

“ Me besoni kur them se ky vlerësim i ardhur nga Z. Riza Çato më ka prekur thellë në shpirt. Është një vlerësim që nuk mbart vetëm mirënjohje, por edhe një përgjegjësi të madhe njerëzore e profesionale. Ai më rikujton çdo ditë se misioni ynë si mjekë nuk përfundon te diagnoza apo trajtimi, por shkon përtej — në përpjekjen për të depërtuar me ndjeshmëri në botën e brendshme të çdo pacienti, për t’i dhënë atij jo vetëm kujdes, por edhe dritë, shpresë dhe ngrohtësi njerëzore.

Fjalët që janë shkruar për mua janë të mbushura me një ndjenjë të rrallë dhe me një fisnikëri që të përul. Ato mbartin një frymë të thellë respekti dhe një dimension pothuajse epik, që buron nga përvoja dhe shpirti i një njeriu që ka përjetuar shumë.

Z. Riza prej kohësh përballet me një sëmundje të rëndë. Megjithatë, ajo që të lë pa fjalë është forca e tij shpirtërore, një qëndresë e rrallë dhe një karakter i pathyeshëm që sfidon çdo parashikim. Shpeshherë, përtej kufijve që vendos mjekësia, është pikërisht kjo forcë e brendshme që i jep jetë shpresës. Së bashku me ekipin tim, kemi bërë çdo përpjekje të mundshme për të zgjatur jetën e tij, por mbi të gjitha për t’i dhënë asaj dinjitet, kuptim dhe sa më shumë dritë në çdo ditë të saj.

Mirënjohja jonë ndaj tij është e thellë dhe e sinqertë.

Dëshiroj të ndalem me një respekt të veçantë tek figura e Z. Riza Çato — një njeri që për mua nuk është thjesht pacient. Ai është një mik i çmuar shpirtëror e familjar, një njeri që ka ditur të hyjë në jetën time jo vetëm përmes sfidës së tij, por edhe përmes bukurisë së fjalës dhe thellësisë së mendimit.

Z. Riza është më shumë se një njeri që lufton me sëmundjen; ai është një shpirt krijues, një zë i ndjerë dhe i veçantë në kulturën tonë. Përgjatë jetës së tij, ai ka lënë gjurmë të çmuara në poezi, duke shprehur me ndjeshmëri të rrallë botën shpirtërore, dashurinë për njeriun dhe mirënjohjen për vetë jetën.

Vargjet e tij nuk janë thjesht poezi — ato janë rrëfime të një shpirti të thellë, janë dëshmi e një zemre të madhe që ka ditur të ndiejë, të vuajë dhe të dashurojë me intensitet të rrallë. Në to gjen jo vetëm art, por edhe të vërteta njerëzore që prekin këdo që i lexon.

Njëkohësisht, kontributi i tij në ruajtjen dhe përcjelljen e polifonisë labe mbetet një vlerë e çmuar kulturore. Përmes përkushtimit të tij dhe punës me grupin që ka ngritur, ai ka ndihmuar në mbajtjen gjallë të një tradite të lashtë, duke e përcjellë atë me dashuri dhe përgjegjësi tek brezat e rinj.

Në këtë përballje të vështirë me jetën, Z. Riza mbetet një simbol i dinjitetit njerëzor, i forcës së brendshme dhe i dashurisë për jetën. Çdo ditë që ai jeton është një fitore e heshtur, një dëshmi e qëndresës dhe e shpirtit të tij të palodhur.

Ndaj, mirënjohja jonë është e dyfishtë: për njeriun që është dhe për dritën shpirtërore që ka dhënë e që do të vazhdojë të jetojë gjatë në kujtesën dhe zemrat e njerëzve.

Me respekt dhe konsideratë të thellë.

Ylber Vata”

Ne cdo rast qe Gazeta Telegraf botonte poezite e tij ne rubriken “Suplenenti Pena Shqiptare” ai shprehte konsideraten e mirenjohjen per botuesin e k/redaktorin Z. Engjell Musai dhe per kete gazete kaq prestigjioze.

U prehte ne paqe poeti Riza Çato!

Ngushellime familjes!