Martin Henze : Shqipëria dhe liria nuk mund të ndalet me topa uji.

Nga Martin Henze

Shqipëria dhe liria nuk mund të ndalet me topa uji.

Ka momente në historinë e një vendi – siç është rasti tani në Shqipëri – kur nuk bëhet më fjalë vetëm për një projekt të vetëm ndërtimi, korrupsion apo mashtrim zgjedhor nga autokracia Rama, por për diçka shumë më themelore: çështja se kujt i përket një vend – popullit apo kleptokracisë Rama.
Në Shqipëri, çështja tani është bërë një çështje me një natyrë më themelore: çështja se kujt i përket një vend – popullit apo kleptokracisë Rama.
Imazhet nga Tirana, pra, po jehojnë shumë përtej kufijve të Shqipërisë.
Kur qytetarët shqiptarë dalin në rrugë për të shprehur në mënyrë paqësore bindjet e tyre dhe përballen me gaz lotsjellës dhe topa uji; kur humbasin vendet e tyre të punës për të ushtruar të drejtën e tyre për të protestuar; kur të rinjtë shqiptarë tronditen nga dhuna e regjimit Rama – atëherë në Shqipëri po lind një debat, një lëvizje që shkon shumë përtej shkasës specifike.
Bëhet fjalë për marrëdhënien midis shtetit dhe shoqërisë, midis pushtetit kriminal dhe sovranit, popullit shqiptar.
‘Dhe në pellgun artificial në kopshte, i cili i pasqyron ata, ata duket se po presin, sikur të dinin për një kopsht tjetër ku, të paparë nga asnjë sy, dikur përjetuan agimin e parë të bukurisë së tyre.’
– Rainer Maria Rilke, ‘Flamingo’

Flamingoja e Rilkes njeh për ‘një kopsht tjetër’. Një vend përtej pasqyrës artificiale, ku dinjiteti i saj ka origjinën. Këtu qëndron një e vërtetë që shkon shumë përtej poezisë: dinjiteti i vërtetë nuk lind nga njohja e të fuqishmëve, por nga vetë liria.
Edhe demokracia ka një origjinë të tillë.
Ajo nuk qëndron as në ndërtesat qeveritare, as në interesat ekonomike, as në qendrat e pushtetit politik. Ajo qëndron aty ku fillon çdo rend demokratik: me popullin.
Sovrani është populli shqiptar. Jo qeveria Rama.
Çdo qeveri e merr legjitimitetin e saj ekskluzivisht nga qytetarët dhe mbetet përgjegjëse ndaj tyre. Ajo qeveris në emër të popullit, kurrë në vendin e tyre.
Në Shqipëri, për shembull, regjimi i Ramës – i cili për 13 vjet është ndjerë i legjitimuar nga zgjedhjet e manipuluara – ka paralizuar demokracinë dhe sundimin e ligjit dhe ka plaçkitur vendin.
Që nga viti 2013, rreth një milion shqiptarë janë larguar nga kjo autokraci. Tani qeveria Rama po përpiqet të shpërdorojë burimet natyrore të Shqipërisë.
Pikërisht për këtë arsye imazhet nga Tirana po jehojnë shumë përtej kufijve të Shqipërisë.
Kur qytetarët ngrenë zërin e tyre, na kujtohet se demokracia ka origjinën e saj në të drejtën e patjetërsueshme të çdo populli për t’u dëgjuar dhe për të parandaluar një grusht shteti kushtetues. Konfliktet janë thjesht pjesë përbërëse e një shoqërie të lirë. Populli sovran ka të drejtë për vetëmbrojtje për të mbrojtur vendin e tij.
Ashtu si flamingoja e Rilkes e nxjerr bukurinë e saj jo nga pasqyra artificiale e kopshtit, por nga ai “kopsht tjetër”, ashtu edhe një komb e merr forcën dhe të ardhmen e tij jo nga shfaqjet e pushtetit ose fasadat e jashtme.
Forca e saj e vërtetë qëndron në besimin e qytetarëve të saj, në respektin për të drejtat e tyre themelore dhe në lirinë e popullit të saj nën qeverinë e kohës.
Sepse historia na mëson një të vërtetë të thjeshtë: qeveritë vijnë e shkojnë. Investimet bëhen dhe pastaj zhduken përsëri.
Ndërtesat ngrihen dhe pastaj shkatërrohen. Kultura dhe natyra, nga ana tjetër, janë unike dhe mund të humbasin në mënyrë të pakthyeshme.
Megjithatë, njerëzit mbeten. Ata janë bartës të historisë, kulturës dhe legjitimitetit të shtetit.
Uroj që Shqipëria të hartojë një kurs të ri si një demokraci evropiane me vetëbesim, sundim të ligjit dhe respekt të ndërsjellë; uroj që të largojë qeverinë e paligjshme Rama, të instalojë një qeveri ekspertësh dhe të mbajë zgjedhje të reja demokratike nën mbikëqyrjen e BE-së.
Sepse agimi i parë i lirisë – për të cituar Rilken – nuk qëndron në pasqyrën e pushtetit, por në zemrën e një populli të lirë.
Rroftë populli shqiptar. Rroftë liria.
Rroftë populli shqiptar. Rroftë liria.