Si kriza në Ceuta tronditi themelet e BE

Kriza e fundit e emigrantëve në enklavën spanjolle të Ceutës ka shkaktuar një përplasje të re politike në Evropë, duke nxjerrë në pah ndarjet e thella mes vendeve anëtare të Bashkimit Evropian mbi mënyrën e menaxhimit të migracionit.

Mijëra emigrantë, të cilët kaluan kufirin nga Maroku drejt Ceutës ditët e fundit, janë kthyer tashmë në territorin maroken, të shoqëruar nga Ushtria dhe Policia spanjolle. Por vala e jashtëzakonshme e hyrjeve la pas një bilanc tragjik, me të paktën 67 persona që humbën jetën në det gjatë përpjekjes për të arritur në territorin spanjoll.

Përtej krizës humanitare, ngjarja ka ndezur një betejë të fortë politike brenda Evropës dhe ka ngritur pikëpyetje mbi mënyrën se si u krijua kjo valë e papritur emigracioni.

Një nga pyetjet kryesore është nëse kalimet masive ishin rezultat i një vale spontane të krijuar nga mediat sociale, apo një operacion më i organizuar.

Sipas raportimeve, shumë emigrantë u nxitën nga postime online, që premtonin një hyrje të lehtë në Evropë. Disa prej tyre u treguan gazetarëve video dhe materiale në media sociale ku përsëritej mesazhi “Spanja është e hapur”, ndërsa të rinj shfaqeshin duke u futur në det me kostume zhytjeje dhe mjete notimi.

Megjithatë, shumë prej këtyre premtimeve rezultuan të rreme. Pasi arritën në Ceuta, shumica e emigrantëve nuk gjetën strehim apo mundësi për të vazhduar drejt Evropës kontinentale dhe u kthyen shpejt në Marok.

Përplasja politike mes Spanjës dhe Italisë

Kryeministri socialist i Spanjës, Pedro Sanchez, ka kritikuar reagimet politike ndaj krizës, duke akuzuar disa vende evropiane se po e përdorin situatën për qëllime politike në vend që të tregojnë solidaritet.

Kritikat e tij u drejtuan veçanërisht ndaj Italisë dhe qeverisë së kryeministres Giorgia Meloni. Partia e saj, Fratelli d’Italia, publikoi pamje nga kalimet masive në Ceuta duke i lidhur ato me politikat spanjolle të emigracionit.

Meloni deklaroi gjithashtu se Italia do të pezullonte përkohësisht zbatimin e marrëveshjes së Schengen-it me Spanjën, duke e justifikuar këtë me shqetësime për sigurinë.

Madridi e kundërshtoi këtë qëndrim, duke argumentuar se Ceuta nuk është pjesë e zonës Schengen dhe se emigrantët nuk kishin një rrugë automatike drejt Spanjës kontinentale apo pjesës tjetër të Evropës.

Debati për politikat e emigracionit të Spanjës

Italia dhe disa vende të tjera evropiane e kanë akuzuar Spanjën për një qasje më të butë ndaj emigracionit.

Në qendër të kritikave është vendimi i qeverisë së Sanchez për t’u dhënë mundësi qindra mijëra emigrantëve pa dokumente që të aplikojnë për leje qëndrimi dhe pune.

Qeveria spanjolle e justifikon këtë politikë me nevojën për fuqi punëtore, pasi vendi përballet me plakjen e popullsisë.

Ndërkohë, kundërshtarët e saj pretendojnë se këto politika mund të krijojnë një “faktor tërheqës” për emigracionin drejt Evropës.

Sanchez ka argumentuar se një vendim i Gjykatës Supreme spanjolle, që kufizon kthimet e menjëhershme të personave që hyjnë ilegalisht nga deti, është keqinterpretuar nga trafikantët dhe është përdorur për të krijuar bindjen se hyrja në Spanjë është e lehtë.

Dyshime për përdorim politik të krizës

Ngjarjet në Ceuta kanë nxitur edhe debate mbi mundësinë që emigrantët të jenë përdorur si instrument presioni politik, ngjashëm me raste të mëparshme në kufijtë evropianë.

Disa analistë kanë vënë në dukje se aktorë të ndryshëm politikë mund të përfitojnë nga kriza për të forcuar qëndrimet kundër emigracionit.

Presidenti amerikan Donald Trump e ka përshkruar situatën si një “katastrofë” dhe “pushtim”, ndërsa Rusia është akuzuar se përfiton nga krizat që krijojnë ndarje brenda Evropës.

Maroku, nga ana e tij, ka fajësuar organizatat kriminale për organizimin e kalimeve, ndërsa Spanja ka shmangur akuzat direkte ndaj Rabatit, duke e konsideruar Marokun një partner të rëndësishëm.

Masat e reja të Spanjës dhe BE-së

Pas krizës, Spanja ka nisur forcimin e masave në kufirin e Ceutës, duke zgjeruar barrierat mbrojtëse në det dhe duke vendosur masa të reja kontrolli për të parandaluar kalime të tjera.

Ndërkohë, ministrat e Brendshëm të Bashkimit Evropian pritet të diskutojnë forcimin e kufijve të jashtëm dhe politikat e reja të migracionit.

Për momentin, ndryshimet konkrete në politikën evropiane duken të kufizuara. Por kriza e Ceutës ka rikthyer edhe një herë në qendër të debatit evropian pyetjen se si duhet të menaxhohet migracioni dhe sa larg duhet të shkojë Evropa për të kontrolluar kufijtë e saj.